Vikipedi:Günün maddesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Proje Talimatlar Pratik Yapılacaklar Tasarımlar
(Tartışma)
Anasayfa
Tasarımları
GM Ön İnceleme GM Adaylık GM 2016 Takvimi GM elenenler
Kısayol:
Kısayol:

Günün maddesi sayfasında, anasayfadaki seçkin maddenin yanı sıra gösterilmesi teklif edilen maddelerin adaylıkları listelenir. Bu sayfada aday gösterilenler arasından seçilen maddeler düzenli olarak anasayfaya taşınır. Maddeler anasayfada ikişer ikişer listelenmektedir. Günün maddeleri olmasına karar verilen iki maddenin birbirinden farklı alanlarda olması tercih edilir.

Anasayfada yayımlanmasını istediğiniz bir maddeyi -belirli kriterleri karşılaması koşuluyla- bu sayfada aday gösterebilirsiniz. Uygun görülen maddeler, anasayfada bir günlüğüne sergilenir. Herhangi bir düzeltme ihtiyacı durumunda etkin hizmetlilerden biri ile iletişime geçebilirsiniz.

  • Bugüne kadar anasayfaya çıkmış maddelerin listesi burada, 2018 yılında çıkmış maddelerin listesi buradadır.
  • Haftanın seçkin maddelerini ise şu sayfada bulabilirsiniz.

Madde ekleme kriterleri[kaynağı değiştir]

  • Günün maddesi olacak maddelerin seçkin madde ya da kaliteli madde olmaları gerekmez ancak madde adaylarının aşağıdaki bir ya da birkaç özelliğe sahip olmaları tercih edilir:
  1. Zengin bir içeriği ve yeterli miktarda mavi bağlantıları (iç bağlantıları) olması,
  2. Bol katılımcısı olan bir madde olması,
  3. Resimli olması (adil kullanım resimleri kullanılamaz),
  4. İlgi çeken bir konu, tercihen günün popüler konularına uygun ya da o gün yıl dönümü olan önemli bir olay ile ilgili olması,
  5. Herhangi bir telif sorununun olmaması,
  6. Ön sayfada görünecek başlık seçilirken duygu sömürüsü veya taraflılık gibi sorunlar yaratacak sözcükler kullanılmaması.
  • Günün maddesi adaylarınızı neden önerdiğinizi altına kısa bir cümle ile açıklayın, çıkması önerilen günü belirtin ve imza atın.
  • Günün maddesi adaylarınızı, aşağıdaki şablonu kopyala-yapıştır ile uygun bölümün en altına ekleyin.

Bu şablonu kopyala-yapıştır ile aşağıdaki uygun bölümlerden (kategorilerden) birinin en sonuna yapıştırın ve boşluklarını doldurun.

{{Günün maddeleri|
|Madde Adı= '''[[Koyacağınız maddenin gerçek adı|Anasayfada görünmesini istediğiniz başlık]]'''
|Resim= Anasayfada görünmesini istediğiniz resmin adı (uzantısı ile birlikte)
|İçerik= Anasayfada görünecek kısa bir tanıtım (kırmızı iç bağlantı bırakmayın) ([[Madde adı|'''Devamı...''']])
}}
Eleştiri/NOT: Buraya maddenin neden önerildiğini yazabilirsiniz.

Gündem/Tarihte bugün/Yıl dönümleri[kaynağı değiştir]

Zonaro GatesofConst.jpg
İstanbul'un Fethi, (Yunanca: Άλωση της Κωνσταντινούπολης, Konstantinopolis'in Düşüşü), 6 Nisan-29 Mayıs 1453 tarihleri arasındaki kuşatmanın sonucunda Osmanlı Padişahı II. Mehmed komutasındaki birliklerin Bizans İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'u ele geçirmesi.

Müslüman devletleri tarafından İstanbul, daha önce de defalarca kuşatılmıştı. VII.-VIII. asırlarda Emeviler ve Abbasiler tarafından defalarca kuşatıldı ancak başarısız olundu. Osmanlılar da şehri bir çok kez kuşatmıştı. Rumeli'ye geçişle beraber bölgede hakimiyetleri genişleyen Osmanlılar ilk kez I. Bayezid komutasında 1395 yılında İstanbul'u kuşattı. Bazı kaynaklarda 1391 tarihli farklı bir kuşatmadan da söz edilmektedir. I. Bayezid'in kuşatmasında mancınıklar kullanıldı, kuşatma üzerine Macar Krallığı günümüz Bulgaristan topraklarına taarruz etti ve İstanbul kuşatması sonlandırıldı. Ertesi yıl kuşatma tekrar başladı ve bu sefer deniz bağlantısını tümüyle koparmak için Anadolu Hisarı inşa edildi. Bizans imparatorunun ateşkes talebi üzerine kuşatma kaldırıldı. Ankara Savaşı'yla beraber Osmanlı Devleti Fetret Devri'ne girdi. Bu dönemde Bayezid'in oğullarından Musa Çelebi tarafından 1412 yılında İstanbul tekrar kuşatıldı.Musa Çelebi, kargaşanın Bizans yüzünden olduğuna ve bazı rakip şehzadelerin Bizans tarafından desteklendiğine inanıyordu. Ancak rakip şehzadelerden I. Mehmed'in harekete geçmesi sebebiyle bu kuşatma da kaldırıldı. Osmanlılar tarafından yapılan dördüncü kuşatma ise II. Murad döneminde oldu; II. Murad elçiler göndererek Düzmece Mustafa'nın desteklenmemesini talep etti ancak karşılık bulamadı. İsyan ile uğraşan II. Murat, Şehzade Mustafa'ya yardım ettiğine inandığı Bizans İmparatorluğu'nun üzerine yürüdü ve kuşatma başladı. Bizans İmparatoru VII. Yoannis'in Karadeniz kıyılarındaki bazı toprakları ve haraç vermeyi teklif etmesiyle bu kuşatma da kaldırıldı. II. Mehmed tahta geçtiğinde İstanbu'un etrafı bütünüyle sarılmış bir durumdaydı.Devamı...

Eleştiri/NOT: 29 Mayıs'ta yıl dönümü olacağı nedeniyle o gün "günün maddesi" olarak görmek isterim.Temel53 (mesaj) 15:14, 14 Nisan 2016 (UTC)

Mekânlar/Mimari[kaynağı değiştir]

CmZolnierzyRadzieckich7.JPG
Sovyet Askeri Mezarlığı (Varşova), (Rusça: Кладбище-мавзолей советских воинов в Варшаве; Lehçe: Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich), Varşova'nın Mokotów semtinde yer alan, Polonya'nın Nazi Almanyası işgalinden kurtuluşu sırasında ölen 21.468 Kızıl Ordu mensubu askeri anmak için inşa edilen anıt mezar.

Anıt, Varşova'da II. Dünya Savaşı'nda savaşan kişilere adanmak üzere inşa edilen ilk anıttır. Anıt kompleksinde askerleri tebrik eden işçiler ve halk resmedilmiştir. 1944 yılında gerçekleşen Varşova ayaklanması'nın gerçekleştiği yerin hemen yakınında bulunan anıt sosyalist gerçekçilik akımı örnek alınarak inşa edilmiştir ve 9 Mayıs 1950'de resmi olarak açılmıştır.

19.2 hektarlık alana sahip mezarlık kompleksinin ana bölgesinde, iki bölgeye ayrılacak şekilde askerlerin toplu mezarları bulunur. Her iki bölgenin tam ortasında 38 metrelik bir dikilitaş yer alır. Dikilitaşın tepesinde kızıl yıldız sembolü yer alır. Mezarlıkta Rusça ve Lehçe yazılar mevcuttur.

Anıt mezarlık günümüzde Polonya yasalarınca tarafından korunmaktadır. Mezarlık, şehir yetkilileri tarafından iki ayda bir temizletilir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 15:30, 18 Şubat 2017 (UTC)


Winter blue VDNH.jpg
Moskova-850, (Rusça: Колесо имени 850-летия Москвы), 1995 yılında Rusya Fuar Merkezi'nde inşa edilen dönme dolap. Moskova'nın 850. kuruluş yılı için inşa edilmiş, 2016 yılında sökülmüştür.

Moskova-850, 70 metre (230 ft) çapında bir çapa sahipti ve toplam yüksekliği 73 metre (240 ft) idi. Tam dünüş süresi 7 dakika idi. Ger biri 8 kişi kapasiteli 40 kabin ile donatılmıştı. İnşaatı sırasında, Avrupa'daki en uzun dönme dolaptı.,ancak 1999'da İtalya'daki Mirabilandia'da bulunan 90 metrelik Eurowheel ile bu rekor aşıldı. Moskova-850, 2012 yılında Soçi yakınlarındaki Lazarevskoye'de 80 metrelik bir dönme dolap inşa edilinceye kadar Rusya'nın en uzun dönme dolabıydı.

Yapı, Moskova belediye başkanının önerisi üzerine Vladimir Gnezdilov isimli mühendis tarafından tasarlandı ve 1995 yılında Gnezdilov'a ait "Mir" şirketi tarafından kuruldu. Gnezdilov, 1994 yılında Rusya Fuar Merkezi alanının kullanılmayan bölgesini geliştirmek için bir teklif aldı ve Moskova'nın 850. yıldönümü kutlamaları için düzenlenecek açılışı töreninde eğlence parkı projesi tasarladı. Proje, şehir yönetimi düzeyinde tartışıldı ve Belediye Başkanı Yuriy Lujkov eserin Avrupa'da en yüksek dönme dolabı olacağını beyan etti. Bu amaçla 1994 yılında Gnezdilov, Fuar Merkezi'nin 6 hektarlık arazisini 49. yıllığına kiraladı. 1995 yılında inşa tamamlandı ve park çalışmaya başladı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.54, 12 Nisan 2018 (UTC)


Brest Brest Fortress Monument Courage 9132 2150.jpg
Cesaret Anıtı, Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döneminde Brest şehrindeki Brest Kalesi kompleksinde inşa edilen 33.5 metre yüksekliğindeki anıt. Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Brest-Litovsk Muharebesi'nde kalenin kahramanca savunulması anlatan anıt oymacılık tekniği ile tasarlanmıştır. Anıtta komünizmin simgesi olan orak ve çekiç figürü yer alır. Anıtın hemen önünde plakalara kale savunmasında yaşamını yitiren 275 kişinin ismi yer alır. Bu bölgede 1020 kişi gömülü olup çoğunun kimliği halen belirsizdir.

1960'ların sonlarında Brest Kalesi'nin hemen yanındaki bölgeye anıt kompleksi inşasına başlandı. Kompleks 25 Eylül 1971 tarihinde açıldı. Anıt kompleksi günümüzde yoğun turist alan bir mekan olma özelliği taşır. Anıtın hemen yanında bir dikilitaş ve "Susuzluk Heykeli" adında bir heykel bulunur.

CNN, anıtı 2014 yılında "dünyanın en çirkin heykelleri listesinde" göstermiş, bunun üzerine pek çok tepki almıştı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 22.13, 14 Nisan 2018 (UTC)


MonumentoLenin-1.jpg
Lenin Parkı, (İspanyolca: Parque Lenin), Küba'nın başkenti Havana'daki park kompleksi. Adını Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir Lenin'den alan park, Lenin'in 102. doğum doğum günü olan 22 Nisan 1972'de açılmıştır. Yaklaşık 750 hektar alana kurulu olan parkın 670 hektarı yeşil ormandır. Park; eğlence alanı, akvaryum, tekne yolculuğu, amfi tiyatro, sanat galerisi, rodeo, at biniciliği , yüzme havuzları, suni göl, kafe ve restoranlar içerir. Ayrıca farklı alanlarda dolaşmak için parkı çevreleyen dar bir demiryolu hattı da mevcuttur.

İnşasında Antonio Quintana, Mario Girona, Juan Tosca, Joaquín Galván Selma Soto Hugo D'Acosta, Mercedes Álvarez, Thelma Ascanio Sara Blumenkranz, Rita María Grau gibi mimarların görev aldığı park 1969 yılında projelendirilmiş, 1971 yılında tamamlanmıştır. Resmi açılışı ise 1972 yılında, Lenin'in 102. doğum doğum günü olan 22 Nisan günü yapılmıştır. Yapım aşamasında Celia Sánchez'in öneminin büyük olduğu belirtilmektedir. Parkın yapım aşamasında alanın orman karakteriyle yapılması, kaldırım barındırmaması, kentsel yapılar olmaksızın her şeyden önce doğal çevrenin üstünlüğünün vurgulanması düşünülmüştür. İnşaat sistemi mimar Juan Tosca tarafından yapısal analizlerin doğrulamasında mühendis Pimpo Hernández'in katılımıyla tasarlandı. Parktaki binaların tasarımı çoğunlukla tek bir prefabrik kullanım esnekliğinin parçasıydı. Buna karşın, farklı kullanımlarda vardır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 22.13, 14 Nisan 2018 (UTC)


Moscow, Yar Restaurant, A.Erichson, 1910.jpg
Sovetskaya (otel), Moskova'daki Leningradski Caddesi'nde bulunan otel.

Otel binası 1836 yılında açılmıştır. Başlangıçta ahşap ve tek katlı bina halinde idi, ancak 1871 yılında restoran yapıldı. 1910 yılında Adolf Erichson binayı art nouveau tarzında yeniden düzenledi ve restorant yapıldı ve Rus elitleri arasında popüler hale geldi. Anton Çehov, Maksim Gorki, Fyodor ŞalyapinGrigori Rasputin gibi pek çok isim binayı ziyaret etti. Ekim Devrimi sonrası restoran kapatıldı. Bir süre Yeni Ekonomi Politikası döneminde tekrar çalışmaya başladı. 1925 yılında sinema gösterim yeri, Kızıl Ordu askerleri için spor salonu ve hastane olarak kullanıldı. 1930-1938 yılları arasında Gerasimov Sinematografi Enstitüsü için bina olarak kullanıldı. 1952 yılında Josef Stalin'in talimatı ile bina bir kez daha inşa edildi ve ziyaretçilerin kalacağı bir konaklama merkezine dönüştürüldü. Proje yazarlarına Stalin Ödülü verildi. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.29, 29 Kasım 2018 (UTC)

Ekonomi[kaynağı değiştir]

1931. Агитация на Советской площади.jpg
Birinci Beş Yıllık Plan (Sovyetler Birliği), (Rusça: I пятилетний план, первая пятилетка, Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Josef Stalin yönetimi döneminde 1928-1932 yılları arasında gerçekleştirilen ekonomik hedefler listesi. Plan, tek ülkede sosyalizm kuramı gereği Sovyetler Birliği ekonomisine atılım yaptırmayı amaçladı.

Plan gereği 1929 yılında binlerce dönüm araziyi kapsayan kolhozlarla birlikte kolektif tarım sisteminin yaratıldı. Kolektif çiftliklerin kurulması aslında kulak sınıfını yok etti. Uygulanmada köylüler kamuya ait traktörleri kendi arazilerinde de kullandı. Bu dönem boyunca genel makine ve traktör istasyonları kuruldu ve köylüler arazilerini kolhoz çiftçiliği yapmak için uğraştı. Köylülerin araziden yiyecek satmasına da izin verildi.

Planın asıl olarak sanayileşmeye dayanması nedeniyle, bu değişimler önemli kültürel değişikliklerle birlikte gerçekleşmeliydi. Bu yeni sosyal yapı ortaya çıktığında, çatışmalar nüfusun çoğunluğunda meydana geldi. Örneğin Türkmenistan SSC'deki Sovyet üretim politikası pamuktan gıda ürünlerine kaydı. Böyle bir değişiklik, bu düzenlemeden önce var olan bir topluluk içinde bir huzursuzluk yarattı ve 1928-1932 yılları arasında Türkmen göçebeleri ve köylüler, pasif direnç gibi yöntemlerle bu tür politikalar üzerinde anlaşmadıklarını açıkladılar. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 22.15, 14 Nisan 2018 (UTC)

Siyaset[kaynağı değiştir]

Spor[kaynağı değiştir]

Bilim[kaynağı değiştir]

Biyoloji[kaynağı değiştir]

Enerji[kaynağı değiştir]

Fizik[kaynağı değiştir]

Gökbilim[kaynağı değiştir]

Kimya[kaynağı değiştir]

Matematik[kaynağı değiştir]

Zooloji[kaynağı değiştir]

Ahtapot, yumuşak gövdeli, sekiz kollu, yumuşakçaların genel adı. Kabul görmüş 300 civarında türü bulunan ahtapotlar kalamarlar, mürekkep balıkları ve nautiloidler ile birlikte kafadan bacaklı hayvanlardır. Ağzı kollarının ortasında yer alır. Çok hızlı şekil değiştirebilen yumuşak gövdesi sayesinde küçük deliklerden gövdesini sıkıştırarak geçebilir. Karmaşık bir sinir sistemine ve mükemmel bir görme duyusuna sahip olan ahtapotlar omurgasızlar içerisinde en zeki ve davranışsal olarak en büyük farklılıkları gösteren hayvanlar arasındadırlar. Ahtapotlar okyanusun farklı katmanlarında yaşarlar. Türlerin çoğu hızlı büyür, erginliğe erken girer ve kısa yaşamlıdır. Çiftleşmeden sonra erkek ahtapot ölür. Dişi ahtapot döllenmiş yumurtaları bir kovuğa bıraktıktan sonra yumurtalar çatlayana kadar bekler ve sonrasında o da ölür. Kendilerini korumak için mürekkep fışkırtır, kamuflaj kullanırlar. Tüm ahtapotlar zehirlidir ama yalnızca mavi halkalı ahtapotlar insan için ölümcül zehir taşırlar. Mitolojide ve folklorda deniz canavarları olarak tasvir edilmiştir. İskandinav mitolojisinde Kraken, Aynu folklorunda Akkorokamui ve hatta Antik Yunanistan'da Gorgonlar bu tasvirlere örnek olarak gösterilebilir. Özellikle Akdeniz ve Asya'da olmak üzere dünyanın çoğu yerinde ahtapot eti yenmektedir. (Devamı...)

Kişiler[kaynağı değiştir]

MD-2.jpg
Mirvarid Dilbazi, (d. 19 Ağustos 1912, Kanlıklar - ö. 12 Temmuz 2001, Bakü), Sovyet Azeri komünist şair.

Mirvarid Dilbazi, Azerbaycan'da Kanlıklar'ın Gazah köyünde doğdu. Her iki dedesi Hacı Rahim ve Abdurahman Dilbazi de şairdi. Ailesi 1921'de Bakü'ye taşındı ve yeni kurulan Kadın Yatılı Okulu'na girdi. Altı yıllık eğitimden sonra Bilajari'de yer alan bir ilkokulda ders vermeye başladı. Azerbaycan Diller Üniversitesi'nden mezun oldu ve Kuba'ya taşınarak burada öğrenimine devam etti. Mezun olduktan sonra Azerbaycan Pedagoji Enstitüsü'nde eğitim faaliyetlerine devam etti.

Dilbazi'nin ilk şiiri olan Kadın'ın Özgürlüğü 1927 yılında yayınlandı. Ardından ilk kitabı Bizim Sesimiz 1934 yılında basıldı. Ardından birçok şiir, çocuk kitabı yazmıştır. İlk Bahar (1937), Anavatan için Aşk (1942), Anılar (1945), Efendinin Rüyası (1948), Hayatın Resmi (1967), Cezayirli Kız (1961), Genç Dostlarıma (1956), Bahar Geliyor (1968) bu eserlere örnek teşkil eder.

Dilbazi; Aleksandr Puşkin, Hakanî, Nizami Gencevi gibi yazarların eserlerinden çeviriler yaptı. 1979 yılında "Azerbaycan Halk Şairi" seçildi. Cumhurbaşkanı Heydar Aliyev Dilbazi'ye 1998 yılında "İstiklal Nişanı" vermiştir. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21:57, 4 Haziran 2017 (UTC)

Taslak olduğundan bu hâliyle anasayfaya çıkması mümkün gözükmüyor @Ahmet Turhan. Biraz geliştirmeniz mümkün müdür? --Seksen iki yüz kırk beş / GGT (mesaj) 19:17, 3 Eylül 2017 (UTC)
Madde taslak seviyesini çoktan aşmış görünüyor. --Ahmet Turhan (mesaj) 19:53, 3 Eylül 2017 (UTC)


Skrypnyk Mykola1.jpg
Mikola Skripnik, (Ukraynaca: Микола Олексійович Скрипник) veya bilinen diğer adıyla Nikolay Alekseviç Skripnik (d. 25 Ocak 1872 - ö. 7 Temmuz 1933), Ukrayna'nın bağımsızlığını savunan ve Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ndeki Ukraynizasyon isimli kültürel çabalara öncülük eden Ukraynalı Bolşevik devrimci, ve Ukrayna Halk Komiserleri Konseyi Başkanı. Uğraştığı politikaların tersine çevrilmesi ve görevinden alınması üzerine, savunduğu politikalardan pişmanlık duymasına zorlandı. Fakat Skripnik bunu reddetti ve ardından intihar etti.

Skripnik 25 Ocak 1872 tarihinde Yekaterinoslav'da doğdu. 1901'de komünist faaliyetleri nedeniyle tutuklandı. Serbest bırakılmasının ardından bu dönemde devrimci faaliyetlerine devam etti. Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'ne katıldı. Çarlık döneminde toplam on beş kez tutuklandı, yedi kez sürgün edildi ve bir kere ölüme mahkûm edildi. 1913'te Skripnik, Bolşevik'in yasal yayını Sigorta Sorunları dergisinin editörüydü ve 1914'te Pravda gazetesinin editörleri arasındaydı.

Ocak 1933'te Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Jozef Stalin, Pavel Postyshev'i Ukrayna'da görevlendirdi ve Moskova'nın gücünü merkezileştirmek adına politika izledi. Postyshev, Rusya'dan getirilen binlerce yetkilinin yardımıyla Ukraynizasyon şiddetli şekilde tersine çevrilmesini denetledi, tarımın kolektifleştirilmesinde ısrarlı politilalar uyguladı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 17.52, 7 Mart 2018 (UTC)


Pyatakov GL.jpg
Georgi Pyatakov, (Rusça: Георгий Леонидович Пятаков, d. 18 Ağustos 1890; Cherkassy uyezd - ö. 30 Ocak 1937; Moskova), Rus Devrimi sırasında faaliyet gösteren Bolşevik devrimci lider, komünist politikacı. Büyük Temizlik döneminde anti-sovyet eylemleri olduğu iddiasıyla idam edilmiştir.

Georgi Pyatakov (parti takma adı: Kievskiy, Lyalin, Petro, Yaponets), 6 Ağustos 1890'da babası Leonid Timofeyevich Pyatakov'un sahibi olduğu Mariinski şeker fabrikasının yerleşiminde dünyaya geldi. Ortaokuldayken anarşist düşüncelerle tanıştı ve buna yönelik politik faaliyetlerde bulundu. 1910'da Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi'ne katıldı. 1912'de Bolşevik fraksiyonundan yana tavır aldı. 1912'de eşi Yevgenia Bosch ile birlikte tutuklanarak Sibirya'ya sürüldü, ancak ikisi de kısa bir süre sonra firar etti. İsviçre'ye gittiler ve burada devrimci gruplara katıldılar. Ardından yeniden Rusya'ya döndüler. Pyatakov, kronik hastalığı nedeniyle intihar ettiği eşi ile ölüm yılı olan 1925 yılına kadar birlikte yaşadılar.

Pyatakov'un devrimci mücadeleye dair teori ve taktiklerin bazı noktaları hakkındaki görüşleri Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi'ninkilerle çelişiyordu. Pyatakov sosyalist devrime karşı izlenecek yolun sorunu, Bolşeviklerin Almanya ile barış anlaşması meselesi ve ulusal soru konularında Vladimir Lenin'in en sert muhaliflerden biriydi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.43, 12 Nisan 2018 (UTC)


Адавие Эфендиева.jpg
Adaviye Efendiyeva, (d. 1879, Evpatorya - ö. 1944, Semerkant), Sovyet Kırım Tatarı dokuma ustası, sanatçısı.

Adaviye Efendiyeva 1879 yılında Evpatorya'da doğdu. Erken yaşlardan itibaren büyükannesinden nakış ve dokuma sanatı öğrenmiştir. Makine nakışı için ilk kez 12 yaşında çalışmalara başladı. 4 yıl sonra babası kendisine bir dokuma tezgahı aldı ve kızının eğitimi için ona dokuma ustası tuttu. Ardından ustalaşan Adaviye Efendiyeva dokuma eğitmeni oldu. 1937'ye kadar dokumacılıkla 500'den fazla süs eşyası yarattı. 1944 yılında Kırım Tatar Sürgünü sırasında Semerkant'da hayatını kaybetti.

Adaviye Efendiyeva 1935'ten beri sanat sergilerine katılmıştır. Eserleri Moskova dahil pek çok şehirde sergilendi. Bunun yanında Avrupa ve ABD'deki sergilerde de sergilendi. Adavia Efendieva 200'den fazla süs kompozisyonunun yazarıdır. Eserleri arasında masa örtüleri, düğün havluları, desenli kemerler bulunur. Efendiyeva'nın çizimleri gelen Simferopol'daki Tauris Merkez Müzesi'nde saklanmaktadır. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.43, 12 Nisan 2018 (UTC)


Comandanta Ramona by bastian.jpg
Comandante Ramona, (d. 1959 – ö. 6 Ocak 2006), Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu'nun (EZLN) Tzotzil halkına mensup yerli otonom devrimcisiGerilla olarak Güney Meksika'daki Chiapas'da faaliyet yürüttü. EZLN'nin en çok bilinen kadın aktörlerindendir. Ramona üçte biri kadınlardan oluşan silahlı güçlerini yöneten yedi kadın komutanlarından biriydi. Aynı zamanda Zapatista Yürütme Konseyi üyesi ve yoksul kadınların eşitliği için çalışan birimde çalışmaktaydı.

Ramona 1959 yılında, kökenleri Maya olan bir ailede Chiapas, Meksika'da doğdu. EZLN'ye katılmadan önce, esnaf el sanatları satarak geçimini sağladı. Yoksullukla mücadele amacıyla EZLN'ye katıldı ve Meksika hükümetinin kamu politikasından etkilenen kadınlar için mücadele etti. 1 Ocak 1994'teki Zapatista Ayaklanmasında Ramona komutanlığındaki isyancılar San Cristóbal de las Casas şehrini kontrol altına aldı. Aynı yıl uzun yıllar sürecek kansere yakalandı, 1995'te bir böbreği alındı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.20, 29 Kasım 2018 (UTC)


Kuzmin.jpg
Mihail Kuzmin, (Rusça: Михаи́л Алексе́евич Кузми́н) (d. 18 Ekim 1872 - ö. 1 Mart 1936), Rus şair, müzisyen ve yazar. Gümüş Çağ Rus Şiiri'ne önemli katkılarda bulunmuştur.

Yaroslavl'da bir soylu ailede doğdu. St. Petersburg'da büyüdü ve Saint Petersburg Konservatuvarı'nda Nikolai Rimsky-Korsakov'dan müzik eğitimi aldı. Okuldan mezın olmadı, buna karşın daha sonraki yıllarda bu okulun şiirlerine yaptığı katkıdan bahsetti. Gençliği döneminde en yakın arkadaşı kendi gibi soylu bir aileden gelen Georgiy Çiçerin'di (Çiçerin'in Ekim Devrimi sonrası Dışişleri Halk Komiseri olduktan sonra görüşmeleri durmuştur). Kuzmin Wagner ve Nietzsche'nin tutkulu bir destekçisiydi. Eski İnananlar'ın tarihine oldukça ilgiliydi. 1905 yılında ilk yazıları yayınlandığında Valery Bryusov'un dikkatini çekti ve Bryusov Kuzmin'e edebiyat dergisi Vesy'de (Türkçe: Denge) yer verdi..1908'de ilk koleksiyonu şiiri Setı'yi yayınladı. Bu şiir o dönem çok tutuldu. Roberta Reeder  onu "Onun bilgisi, şiirleri ve temaları Antik Yunan, İskenderiye ve günümüz Petersburg'unu anlatır." sözleriyle tanımladı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.36, 29 Kasım 2018 (UTC)


Могила поэта Василия Лебедева-Кумача.JPG
Vasili Lebedev, (Rusça: Васи́лий Ива́нович Ле́бедев-Кума́ч; 5 Ağustos 1898 - 20 Şubat 1949), Sovyet sosyalist gerçekçi şair ve söz yazarı. Günümüz Rusya Federasyonu Devlet Marşı'nın temelini oluşturan "Jit stalo luçşe" ve Bolşevik Parti Marşı'nın, Moskova Zafer Günü Geçit Törenleri'nde çalınan Kutsal Savaş'ın söz yazarıdır.

5 Ağustos 1898 tarihinde ayakkabı üreticisi bir babanın oğlu olarak dünyaya geldi. Gençliğinde baskı departmanında çalışmaya başladı. Ekim Devrimi'nden önce Moskova Devlet Üniversitesi Tarih ve Filoloji Fakültesi'ne girdi , ancak devrim ve Rus İç Savaşı nedeniyle okulu bitiremedi. Devrimden sonra Devrimci Askeri Konsey'in basın bürosunda ve askeri bölümünde çalıştı. Daha sonra 1922-1934 yılları arasında çeşitli süreli yayınlarda çalıştı. Krokodil dergisinin yayın kurulu üyeliği görevinde bulundu, çeşitli sahne müzikleri ve ve film müzikleri üretti. Eğitimini Moskova Devlet Üniversitesi'nde tamamladı. Ekim Devrimi'ni sembolize etmek için kullanılan kızıl bir kumaşın adı olan "Kumaç" lakabını kabul etti. Ardından bu takma ad, soyadına eklendi. Raboçaya gazeta, Krest'ânkaia gazeta, Gudok ve Krokodil gibi yayınlarda makaleleri yayınlandı. Bu dönemde yazıları nedeniyle popülaritesi arttı. 1936 tarihli Tarih İçin Geç filmi için şarkı yazdı. Bu dönemde pek çok şarkı kaleme aldı. "Neşeli tavırlar aşılanmış derin sosyalist vatanseverlik barından Sovyet kitle şarkısı" türünün kurucularından biri olarak kabul edilen Vasili Lebedev'in en bilinen eserleri arasında Kutsal Savaş ve Pesnya o Rodine (Türkçe: Anavatan hakkında şarkı) bulunur. Besteci Isaak Dunayevski ile birlikte çalışmıştır. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.52, 29 Kasım 2018 (UTC)


PLASTOV.jpg
Arkadi Plastov, (Rusça: Аркадий Александрович Пластов d. 31 Ocak 1893; Simbirsk - ö. 12 Mayıs 1972, Ulyanovsk), sosyalist gerçekçilik akımının öncülerinden olan Rus Sovyet ressam.

Plastov, Rus İmparatorluğu'na bağlı Simbirsk Valiliği'nin Prislonikha köyünde ressam bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1914'te Moskova Resim, Heykel ve Mimarlık Okulu'na yazıldı. 1917'de doğayla baş başa resim çizen bir ressam olarak köyüne geri döndü.

1935'ten başlayarak resimlerini adım adım halka tanıttı. Sosyalist gerçekçilik tarzında eserler veren Plastov genelde Sovyetler Birliği'ndeki hayatı ve sosyalizmin oluşma koşullarını resmetti. Sovyetler Birliği'nde kolektivizasyon dönemini ve Sovyet köylülerinin topraklarına duyduğu sevgiyi konu aldı. Büyük Vatanseverlik Savaşı döneminde yeni savaş motiflerine yer verdi. Özellikle savaş yıllarında kadın, yaşlı ve çocukların durumlarını ele aldı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.55, 29 Kasım 2018 (UTC)

Din[kaynağı değiştir]

Tıp[kaynağı değiştir]

Neurocysticercosis.gif
Sistiserkoz, domuz tenyasının genç formunun neden olduğu bir doku enfeksiyonudur. İnsanlar yıllar boyunca çok az semptom gösterebildikleri gibi hiç semptom görülmediği de olabilir. Bazı vakalarda, özellikle Asya'da bu enfeksiyona yakalananlarının derilerinin altında bir ila iki santimetrelik katı yumrular gelişebilir. Aylar ya da yıllar sonra bu yumrular ağrıyabilir ve şişebilir ve sonra da yok olurlar. Nörosistiserkoz adı verilen ve beyni etkileyen özel bir formu nörolojik semptomplara neden olabilir. Bu formu gelişmekte olan ülkelerde nöbetlerin en yaygın nedenlerindendir.

Sistiserkoza genellikle içinde tenya yumurtaları olan suyu içmek ya da besinleri yemekle yakalanılır. Bu besinler arasında en yaygını pişirilmemiş sebzelerdir. Tenyazis adı verilen erişkin tenya enfeksiyonuna sahip kişilerin dışkılarında tenya yumurtaları bulunur. İyi pişirilmemiş domuz etinde bulunan kistlerin yenmesiyle yakalanılan tenyazis farklı bir hastalıktır. Vücutlarında tenya bulunan kişilerle yaşayanların sistiserkoza yakalanma riskleri yüksektir. Teşhisi bir kistin aspirasyonu ile yapılabilir. Beyinde bulunan hastalığın teşhisi için ise bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme en yararlı yöntemlerdir. Beyin omurilik sıvısında, bir çeşit akyuvar olan eozinofillerin sayısının da artması teşhise yönelik bir belirtidir (Devamı...)

Bilgisayar/Teknoloji[kaynağı değiştir]

Tarih[kaynağı değiştir]

1960 CPA 2506.jpg
Kuzey Kore-SSCB ilişkileri, Kuzey Kore ile Sovyetler Birliği arasındaki diplomatik ilişkilerdir.

Kuzey Kore ile Sovyetler Birliği (SSCB) arasındaki ilk resmi ilişkiler 12 Ekim 1948'de Kuzey Kore'nin komünizm ilkelerini barından kuruluş ilanından hemen sonra kuruldu. Kuzey Kore başlangıçta yalnızca Doğu Bloku ülkelerince tanınmıştı. 1958'de Cezayir ülkeyi tanıyan ilk komünist olmayan ülke oldu. Sovyetler Birliği 1950 yılında Kuzey Kore askeri birliklerine güneye doğru ilerlemesi için ekonomik ve askeri yardım sağladı. Kore Savaşı boyunca Sovyet yardımı ve etkisi yüksek seviyede devam etti. Sovyet 64. savaş uçağı filosu Kore Savaşı'na katılmıştır. Sovyetler yine savaş kapsamında Şubat 1950'de Çin' ile birlikte bir ittifak anlaşması imzalamış, Kuzey Kore'ye destek veren Çin'e sadece bu savaş sırasında 2.000.000.000 dolarlık yardımda bulunmuştur. Savaştan sonra Sovyetler Kuzey Kore ekonomisini yeniden inşa etme konusunda büyük ölçüde dayanışma sağladı. Buna ek olarak, savaş sırasında Çin Halk Kurtuluş Ordusu askerlerinin yardımları ve 1958 yılına kadar ülkede bulunmaları Kuzey Kore'de Çin yanlısı olumlu bir etki yarattı. 1961'de Kuzey Kore hiçbir zaman resmi olarak sona ermeyen Sovyetler Birliği (daha sonra Rusya tarafından devralınmıştır) ve Çin Halk Cumhuriyeti ile resmi karşılıklı güvenlik anlaşmaları imzaladı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21:54, 4 Haziran 2017 (UTC)


Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic.svg
Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı, solda Beyaz Rusların yöresel simgesini içeren bantla birlikte yer alan kızıl bayrak üzerine sarı orak ve çekiç ve kızıl yıldız sembollerinin yer aldığı Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağıdır. Klawdziy Duzh-Dushewski tarafından tasarlandı ve 25 Aralık 1951'de Beyaz Rusya SSC Yüksek Sovyeti tarafından resmen Belarus SSC'nin ulusal bayrağı olarak kabul edildi. 1940'ların sonunda Sovyet cumhuriyetleri bayrakları tasarımında değişikliğe gidildi. 1945 yılında Sovyetler Birliği cumhuriyetlerinden Belarus SSC ve Ukrayna SSC, Birleşmiş Milletler'in kurucu üyesi oldu. Bayrakları birbirlerine ve aynı zamanda diğer Sovyet cumhuriyetlerinin bayrakları ile neredeyse ayırt edilemez olduğundan, savaşta nüfusun dörtte birini kaybeden Belarus, ulusal bayraklarını ulusal özelliklerini öne çıkararak değiştirmeye karar verdi. Bayrak için Beyaz Rusların ulusal simgesinin bayrağa eklenmesi kararlaştırıldı. Bu "nakış" simgesi II. Dünya Savaşı öncesinde Belpramsavyet arşivlerinde bulunmuştu. Simge, 1917'de Sennin bölgesindeki Kastsilishcha köyünde yaşayan köylü Matrona Markyevich tarafından yapılmış ve "Yükselen Güneş" olarak adlandırılmıştı. Sanatçı M. I. Gusyew nakış üzerine çeşitli simgesel ögeler ekleyerek bayrak için yeni bir tasarım hazırlamıştır. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21:54, 4 Haziran 2017 (UTC)


Khrushchev, Bulganin, Sukselainen.jpeg
Anti-Parti Grubu, (Rusça: Антипартийная группа, Antipartiynaya gruppa), Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Nikita Kruşçev'in başlattığı destalinizasyon sonrası Haziran 1957'de Kruşçev'i görevden alınmasına çalışan fakat başarısız olan grup. Kruşçev'in tanımlaması olan Anti-Parti Grubu, Bolşevik liderler Georgi Malenkov, Vyaçeslav Molotov, Lazar Kaganoviç, Dmitri Şepilov gibi isimlerin önderliğindeki muhaliflerden oluşmaktaydı. Grup destalinizasyon sürecinde Stalin'in etkisizleştirilmesine şiddetle karşı çıktı.

Grubun üyeleri, Kruşçev'in Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresi'nde yaptığı konuşmasında, Büyük Temizlik ve benzer olaylarda Josef Stalin'i açıkça suçlaması sonrası, Stalin'e yönelik iftira kampanyasının başladığını savunmuş ve o tarihe kadar parti içerisinde pek çok görevlerde bulunan Kruşçev'i "ikiyüzlü" olarak tanımlamışlardır. Bununla birlikte yine Kruşçev'in barış içinde bir arada yaşama politikasının uluslararası kapitalist ve emperyalist güçlerle mücadeleyi tehlikeye atacağına inanmışlar ve şiddetle reddetmişlerdir.

Öncesinde Kruşçev'in görevden alınıp, yerine genel sekreter olarak Halk Komiserleri Konseyi Başkanı Nikolay Bulganin'in seçilme önerisi 7'ye karşı 4 oyla kabul edilmişti. Fakat Kruşçev, kendisinin yalnızca Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi tarafından görevden alınabileceğini savundu. Kruşçev, Haziran ayı sonlarında yapılan Merkez Komitesinin olağanüstü oturumunda muhaliflerinin bir "parti karşıtı grup" oluşturduğunu savundu. Güçlü bir konuşma yapan Savunma Bakanı Georgi Jukov'un da desteğini almıştı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 10.25, 17 Şubat 2018 (UTC)


Treaty of Riga.jpg
Riga Antlaşması (1921), (Lehçe: Traktat Ryski), İkinci Polonya Cumhuriyeti, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti olarak da anılır) ve Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti arasında Letonya'nın başkenti Riga'da 18 Mart 1921 tarihinde imzalanan antlaşma. Bu antlaşmayla birlikte Polonya-Sovyet Savaşı sona erdi.

Antlaşma ile kurulan Sovyet-Polonya sınırı II. Dünya Savaşı'na kadar yürürlükte kaldı. Daha sonra Yalta Konferansı ve Potsdam Konferansı sırasında yeniden çizildi.

Antlaşma 26 maddeden oluşuyordu. Polonya, Polonya'nın parçalanması süresince Rus İmparatorluğu'na ekonomik olarak bağlandığı için 30 milyon ruble değerinde altın yardımı alacaktı. Ayrıca madde 14 uyarınca Polonya 29 milyon altın ruble değerinde demiryolu malzemeleri (lokomotif, demiryolu vagonu vb.) Alacaktı. Rusya, 1772'den sonra Polonya topraklarından edinilen sanat eseri ve diğer Polonya ulusal hazineleri (Jagiellonian halıları ve Załuski kütüphanesi gibi) teslim edecekti. Her iki taraf savaş telafisi iddiasından vazgeçecekti. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 22.02, 14 Nisan 2018 (UTC)


Bundesarchiv Bild 102-09896, Französische Alpenjäger in den Strassen Buers.jpg
Ruhr'un İşgali, (Almanca: Ruhrbesetzung) 1923-1925 yılları arasında Ruhr Vadisi'nin Fransa ve Belçika tarafından işgal edilmesi. 1919'da Versay Barış Antlaşması uyarınca  Weimar Cumhuriyeti'nin Üçlü İtilaf'a ödemesi gereken £6.6 milyar tazminatı ödememesine yanıt olarak gerçekleştirildi.

Ruhr bölgesiBirinci Dünya Savaşı sırasında Renanya'nın işgalinin hemen sonrasında İtilaf Devletleri tarafından işgal edildi. Almanya Versay Barış Antlaşması ile savaştan çekildi, fakat ağır koşulları kabul etmek zorunda kaldı ve 231. Madde uyarınca başta Fransa olmak üzere tüm müttefik devletlere savaş tazminatlarını ödemeye mahkum edildi. Toplam miktar başta 226 milyar Goldmark civarındaydı. 1921'de miktar 132 milyar Goldmark'a azaltıldı. Bazı ödemeler hammadde yoluyla yapıldı, ancak Almanya ekonomisi bu borçları ödemeye yetmedi. İngiliz temsilci ödemelerinin azaltılmasını teşvik ederken, 1922 sonlarında Almanya ekonomik kriz nedeniyle zor zamanlar geçiriyordu. Fransız ve Belçikalı temsilciler Almanya'nın daha fazla ödeme yapması konusunda zorladı. Almanya'nın savaş tazminatı ödememesi karşısında, Fransa Başbakanı Raymond Poincaré askeri eylem kararı aldı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.32, 29 Kasım 2018 (UTC)


Heinrich Vogeler ~ Hamburger Werftarbeiter - 1928.jpg
Hamburg Ayaklanması, (Almanca: Hamburger Aufstand) Almanya'da Weimar Cumhuriyeti döneminde 23 Ekim 1923 günü başlayan ve iki gün süren ayaklanma. Almanya Komünist Partisi'ne bağlı radikal kişilerin Hamburg'da başlatmış olduğu ayaklanma girişimi başarısızlıkla sonuçsuzlandı. İsyancılar 24 saat içinde 17si Hamburg'da, 7'si Prusya'daki Schleswig-Holstein Eyaleti içerisinde olmak üzere toplam 24 polis karakoluna baskın düzenledi. Ayaklanma sırasında 100'den fazla kişi öldü.

1919 ile 1923 yılları arasında, Weimar Cumhuriyeti'nde kriz mevcuttu ve sol ve sağ politik kanatların şiddetli çatışmaları gerçekleşmekteydi. Ekonomik durum hızla kötüleşiyordu, 1923 sonbaharında hiperenflasyon vardı ve bu durum Komünist Partisi'nin tepkisine neden oluyor ve halk nezdinde destek bulmasını sağlıyordu. Ruhr'un İşgali neticesinde bu anlaşmazlıklar daha da büyüdü. Ağustos 1923'te, ülke çapında grev başladı ve hükümet Eylül ayında olağanüstü hal ilan etti. Birkaç binden oluşan işsizler "yasak bölge" olarak belirlenen bölgelere girdiler ve polis ile sağcı milislerle çatıştılar.

Uluslararası Komünist hareket içinde, Almanya'daki durum ve silahlı ayaklanma tartışmalara neden oldu. Leon TrotskySovyetler Birliği'ndeki diğer etkili üyeler, Politbüro ve Komintern, Komünist Parti'ye ayaklanmanın erken olduğunu belirtti. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.35, 29 Kasım 2018 (UTC)


19280518-shakhty-trial-01.jpg
Şahtı Duruşması, (Rusça: Ша́хтинское де́ло), veya resmi adıyla Donbass'taki Ekonomik Karşı Devrim Örneği, 18 Mayıs - 6 Temmuz 1928 tarihleri arasında Moskova'daki Sendika Evi'nde gerçekleşen duruşma. 1922 Sosyalist Devrimciler Duruşması'ndan sonra kayda geçen ilk önemli Sovyet açık duruşmasıdır. Çok sayıda yönetici ve endüstrisi uzman grubun Donbass'da gerçekleştirdiği sabotaj iddiaları duruşmaya konu oldu.

Sovyet endüstrisi, 1920'lerin sonuna, Birinci Beş Yıllık Plan'da gerçekçi olmayan üretim planlarının zorla devam ettirilmesi ve politik olarak atanan yöneticilerin düşük yönetim becerilerinin neden olduğu endüstriyel sorunlarla ve iş kazalarıyla boğuşuyordu. Stalin yönetimi bu durumu, yetenekleri endüstri için kritik öneme sahip olan ancak komünizm ile yeterince ilgili olmayan "eski uzmanların" yönetiminden uzaklaştırılması için bir fırsat olarak gördü. Stalin 1923-25 yılları arasındaki ​​konuşmalarında, bu kişilere karşı eleştirilerini sıkça dile getirdi ve onları nispeten yüksek kazançlarına dayanarak sabotaj yapmakla suçladı. Ayrıca bu "eski uzmanları" yeni uzmanlarla değiştirmenin uygun bir siyasi yöntem olduğundan bahsetti.

1928 yılında pek çok kişi komplo, Sovyet ekonomisini sabote etmek ve sabotaj gerekçeleriyle tutuklandı. Duruşmalar Sovyetler Birliği içindeki s"ınıf düşmanlarına" karşı uzun bir suçlama dizisinin başlangıcını oluşturdu ve 1930'ların Büyük Temizlik tasfiyesinin bir öncülü oldu. 10 Mart 1928'de Pravda gazetesi, bu tutuklamaların burjuvazinin sabotajına karşılık bir sınıf mücadelesi yöntemi olarak kullandığını açıkladı. Stalin bir ay sonra, Şahtı tutuklamalarının Sovyetler Birliği'nin sosyalizme daha yaklaştıkça sınıf mücadelesinin yoğunlaştığını kanıtladığını söyledi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.49, 29 Kasım 2018 (UTC)


Trotskyist Left Opposition-1927.jpg
Birleşik Muhalefet, veya Ortak Muhalefet, 1926 yılında Tüm Birlik Komünist Partisi (Bolşevik) içerisinde oluşan çeşitli muhalif grupların birleşimi sonucu oluşan ortak muhalefet grubu.

Vladimir Lenin'in 1924 yılındaki ölümünün ardından parti içerisinde pek çok görüş ayrılığı ortaya çıktı. Lev Troçki önderliğindeki Sol Muhalefet ile Grigori Zinoviyev önderliğindeki Yeni Muhalefet (1925 Muhalefeti olarak da bilinir) Josef Stalin liderliğindeki merkez görüşe karşı Lev Kamenev ile birleşerek bu grubu oluşturmuşlardır. Gruplaşma, Sovyetler Birliği'nin artık işçi devleti olmadığını iddia eden Vladimir Smirnov'un küçük bir fraksiyonu olan Demokratik Merkeziyetçilik Grubu (15ler Grubu olarak da anılır) tarafından önerildi. Smirnov; pek çok görüş ayrılığına rağmen Troçki'nin Sol Muhalefeti'ni ve Zinovyev'in Yeni Muhalefet'ini bir araya getirdi. Bununla birlikte İşçi Muhalefeti'nin pekçok eski destekçisi de Birleşik Muhalefet'e katıldı. Grup parti içinde daha fazla ifade özgürlüğü ve daha az bürokrasi talep etti.

Smirnov'un 15'ler Grubu Kamenev ve Zinoviev'in destekçileri arasındaki farklılıkların artması üzerine kısa bir süre sonra Birleşik Muhalefet'ten ayrıldı. Ekim 1926'da Stalin destekçileri, Troçki'yi Sovyetler Birliği Komünist Partisi Politbürosu'ndan çıkardılar. Ardından Kamenev ve Zinovyev'in grubunu ve İşçi Muhalefeti grubunun birçoğunun destekçisi, 1927 ortasına kadar Birleşik Muhalefet'ten ayrıldı ve siyasi baskı altında taraf değiştirerek Stalin'e destek verdi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.49, 29 Kasım 2018 (UTC)

Hukuk[kaynağı değiştir]

Декларация.jpg
Başkurdistan Devlet Egemenliği Deklarasyonu, (Başkurtça: Башҡортостандын Дәүләт Суверенитеты тураһында Декларация ), Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Sovyetler Birliği'nden politik ve ekonomik anlamda özerkliğini ilan eden bildiridir. Belge,11 Ekim 1990'da Başkurdistan ÖSSC[Yüksek Sovyeti'nin üçüncü oturumunda kabul edildi. Başkurdistan ÖSSC'nin bugünkü halefi, Rusya'nın federal yapılanması içerisinde yer alan ve bağımsız cumhuriyet olan Başkurdistan'dır.

12 Haziran 1990 tarihinde Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Halk Vekilleri Kongresi Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Devlet Egemenliği Deklarasyonu'nu kabul etti. Bildirgede SSCB'nin "SSCB ile Federasyonun güçleri arasındaki bölünme konusu" ve "SSCB ile birlik ve özerk cumhuriyetlerin ekonomik ilişkileri temeli" konular ele alındı. Bu temelde Başkurdistan özelinde bir egemenlik deklerasyonunun geliştirilmesi konu alındı.

Ülkede Başkurdistan Devlet Egemenliği Deklarasyonun hazırlanmasına başlayan Yüksek Konsey, Başkurdistan ÖSSC'nin Sovyetler Birliği ve Rusya Federasyonu içindeki yeri hakkında bir tartışma başladı. Deklarasyonun gelişmesinde iki ana merkez belirlendi. 10 Ağustos 1990 tarihinde ulusal gazeteler tarafından halkın tartışması için deklarasyon hakkında çeşitli projeler yayınlandı. Çeşitli projeler arasında o dönemin tanınmış bilim insanları L. Sh. Gumerova, Z. I. Enikeew, A. N. Timonin, F. Z. Yusupov gibi isimler de yer almaktaydı. Başkurdistan ÖSSC Yüksek Sovyeti'nin 11 Ekim 1990 tarihli üçüncü oturumunda Başkurdistan Devlet Egemenliği Deklarasyonu kabul edildi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.59, 12 Nisan 2018 (UTC)

Psikoloji ve sosyoloji[kaynağı değiştir]

Eğitim ve felsefe[kaynağı değiştir]

Coğrafya[kaynağı değiştir]

Sanat[kaynağı değiştir]

Edebiyat[kaynağı değiştir]

Vardzia (Soviet Life, 1969-02, № 149) - 1.jpg
Soviet Life, (Türkçe: Sovyet yaşamı), The USSR (Türkçe: SSCB) veya günümüzdeki adıyla Russian Life (Türkçe: Rus yaşamı) Sovyetler Birliği'inde yayınlanan ve Sovyet yaşam tarzını anlatan aylık kültür dergisi idi. 64 sayfa ve renkli olarak basılan dergi ilk kez 1956 yılında basıldı. Günümüzde Russian Life adıyla özel sektörde yayınlanan dergi ABDli ve Rus çalışanlar tarafından düzenlenmektedir.

İlk kez Ekim 1956'da "The USSR" adıyla İngilizce olarak yayınlandı ve büyük şehirlerin gazete bayilerinde yer aldı. Dönemin anti-komünist duyguları seviyesi göz önüne alındığında, dergi iyi bir okuyucu kitlesine sahip oldu. İlk yayını Enver Memmedov tarafından düzenlendi. Aynı dönemde Amerika'nın Sesi, Amerika dergisi gibi pek çok ABD basın kuruluşları Moskova, Leningrad, Kiev ve diğer Sovyet şehirlerinde yer bulmaktaydı. Sovyet yayınları da ABD içerisinde okunma fırsatı buldu. 1952 yılında ABD'de Sovyet yayınları yasaklandı, ancak 1956 bu yasak kalktı. Sovyet Life dergisi ABD'de dağıtıldı ve Amerikan halkı tarafından okunma fırsatı buldu. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.24, 29 Kasım 2018 (UTC)

Müzik[kaynağı değiştir]

Collective Farm Holiday, 1937.jpg
Zhit stalo luchche, (Türkçe: Hayat daha iyi hale geldi), Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Josef Stalin'in 17 Kasım 1935 tarihinde Stahanov hareketinden işçilerle birlikte düzenlediği toplantıda söylediği sözler üzerine söz sonucu yazılan şarkıdır. Bolşevik Parti Marşı, Sovyetler Birliği Marşı ve Rusya Federasyonu Devlet Marşı bu eserden köken alır.

Stalin söz konusu toplantıda "Hayat daha iyi hale geldi, yoldaşlar. Hayat daha neşeli hale geldi. Ve hayat daha neşeli hale geldiğinde, çalışma daha etkili olur. ... Eğer mutsuz, sevimsiz, kötü, yaşasaydık, ülkemizde Stakhanov hareketi olmayacaktı." sözlerini sarf etmiştir. Stalin'in sözleri şarkıya uyarlanarak Vasili Lebedev tarafından yeniden düzenlendi. Aleksandr Aleksandrov tarafından bestelendi. Şarkının girişi aynı besteciye sahip olmasından dolayı Bolşevik Parti Marşı ve Sovyetler Birliği Marşı'na benzemektedir. Günümüzde Rusya Federasyonunun resmi devlet marşı olan Rusya Federasyonu Devlet Marşı'nın temelini bu şarkı oluşturur. Dönemin tanınmış ressamı Arkadi Plastov'un 1937 yılında tamamladığı "Kollektif Çiftlik Tatili" adlı eserde bu sözler yazılıdır. Ayrıca bu söz kalıbı 1930'lı yıllarda geniş kitlelere ulaşmış ve Sovyetler Birliği'nde bu sözlerin yazılı olduğu propaganda posterleri üretilmiştir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 08.33, 2 Mayıs 2018 (UTC)

Mesalkasdav.jpg
Liselerarası Müzik Yarışması, veya sponsorluk anlaşması gereğince Fizy Liselerarası Müzik Yarışması, Türkiye'de yıllık olarak düzenlenen ve lise öğrencilerinin katıldığı müzik yarışması. 1998 yılında, Kadıköy Belediyesi Sağlık ve Sosyal Dayanışma Vakfı (KASDAV) tarafından, yalnızca İstanbul'daki liselerin katılabildiği bir yarışma olarak düzenlenmeye başlandı. Sonraki yarışmalarda, çeşitli kategorilerde birincilik elde eden yarışmacılar, uluslararası yarışmalara katılma hakkı kazanmakta ve Türkiye'yi temsil etmeye başladı. 2010'daki 13. yarışmada, Eti Crax'ın isim hakları sponsoru olmasıyla ilk defa ismine sponsor alırken, 2011'deki 14. yarışmadan itibaren isim hakkı sponsoru Vodafone oldu. 2012'deki 15. yarışmayla birlikte ülkenin çeşitli illerinden de katılım gerçekleşti. 2015'teki 18. yarışmaya kadarki tüm etkinliklerin final aşaması İstanbul'un Kadıköy ilçesindeki Bostancı Gösteri Merkezi'nde düzenlenirken, 2016'da düzenlenen yarışmanın finaline Sarıyer ilçesindeki Volkswagen Arena ev sahipliği yaptı. Fizy'nin isim sponsorluğunda gerçekleştirilen 2017'deki yarışmayla beraber tekrar Bostancı Gösteri Merkezi'ne dönüş yapıldı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --RapsarEfendim? 06.49, 21 Ağustos 2018 (UTC)

Resim[kaynağı değiştir]

Vincent Willem van Gogh 098.jpg
Van Gogh'un resimlerinde ailesi, Vincent van Gogh'un aile üyelerini resmettiği ya da onlar için yaptığı bir grup eseridir. Vincent 1881 yılında kendisi ile aynı ada sahip olan büyükbabasının ve kız kardeşi Wil'in portrelerini çizmiştir. Nuenen'de yaşarken, babasının 1885'te ölümünün sonrasında, onun anısına İncilli Natürmort tablosunu yapmıştır. Ayrıca 1884 ila 1885 yılları arasında yaptığı, ailesinin yaşadığı papaz evi, bahçesi ve kiliseyi konu alan çok sayıda resmi ve çizimi bulunur. Arles'da kariyerinin doruğunda iken annesinin portresini (Ressamın Annesinin Portresi), annesi ve kız kardeşinin resmini (Etten'deki Bahçenin Anısı) ve kız kardeşi Wil olduğu sanılan Roman Okuyucu tablolarını yapmıştır.

Van Gogh Saint-Remy'de Saint-Paul Akıl Hastanesinde iken annesi ve kız kardeşine hediye ettiği çeşitli resimlerin yanı sıra, erkek kardeşi Theo ile eşi Johanna'nın Vincent adının verdikleri yeğeninin doğumunu kutlamak için Çiçek Açan Badem Ağacı tablosunu yapmıştır.(Devamı...)

Eleştiri/NOT: Destekliyorum, oldukça ilginç bir madde.Saitcank (mesaj) 23.54, 30 Kasım 2018 (UTC)

Sinema[kaynağı değiştir]

Tiyatro ve opera[kaynağı değiştir]

Diğer sanat dalları[kaynağı değiştir]

Popüler kültür[kaynağı değiştir]

Kurum, kuruluş ve organizasyonlar[kaynağı değiştir]

Progress 1.jpg
İlerleme Yayıncılık (Moskova), (İngilizce: Progress Publishers) ya da Yabancı Diller Yayınevi (Rusça: Издательство литературы на иностранных языках), 1931 yılında Sovyetler Birliği'nin başkenti Moskova'da "SSCB Dışişleri İşçileri Derneği" ismiyle kurulan yayınevi. Yayınevi; Marksist-Leninist eserlerin İngilizce sürümlerini yayımlamasıyla bilinmektedir.

Yayınevi 1939 yılında isim değişikliğine giderek "Yabancı Diller Yayınevi" adını almış, ardından 1963 yılında yabancı edebiyat dünyasındaki eserlerin de yayımlamasıyla birlikte "İlerleme Yayıncılık" (Rusça: Прогресс) ismini almıştır.

Karl Marx, Friedrich Engels, Vladimir Lenin, Josef Stalin gibi bir çok komünist liderin teorik ve felsefik eserlerini İngilizceye çeviren yayınevi, bu katkılarıyla Marksizm-Leninizm ideolojisinin dünyaya tanıtılmasında önemli bir yere sahiptir. Bunun yanında yabancı dil, kılavuz kitapları, bilimsel kitaplar, sanat kitapları, eşitli siyasi kitaplar, klasik kitaplar, çocuk edebiyatı, roman ve kısa kurgu gibi kitap türleri de kitap yayımlamıştır. Ayrıca Marx ve Engels'in yayımlanmayan mektup ve diğer eserlerini de literatüre kazandırmıştır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 01:14, 14 Aralık 2015 (UTC)

Öneri 1,5 seneye yakındır bekliyor. --Ahmet Turhan (mesaj) 20.03, 12 Nisan 2018 (UTC)


2nd World Congress of the Comintern Lenin Zinoviev Bukharin Gorky.jpg
Kızıl Sendika Enternasyonali, (Rusça: Красный интернационал профсоюзов; Krasnyi internatsional profsoyuzov) ya da Profintern, Komünist Enternasyonal'ın ana öğesi olarak sendikaların faaliyetlerini uluslararası düzeyde komünist faaliyetlere paralel olarak kontrol etmek üzere kurulan kuruluş. Resmen 1921 yılında kurulan örgüt; sosyal demokrat görüşleriyle bilinen ve "Amsterdam Enternasyonali" olarak da isimlendirilen, sınıf mücadelesi tezine karşı sınıf işbirliğini savunan ve bu yolla Marksist görüşü reddeden Uluslararası Sendikalar Federasyonu'na karşıt faaliyetler yürüttü. Uluslararası Sendikalar Federasyonu, bu anlamıyla Komintern'in çalışmalarına ve onun devrim hedefine engel teşkil ettiği için Profintern'in kıyasıya eleştirilerine maruz kaldı. 1937 yılında feshedildi.

Temmuz 1920'de, Komintern başkanı Grigori Zinoviyev'in emriyle, Komünist Enternasyonal 2. Dünya Kongresi'ne ait olarak geçici şekilde[Uluslararası Sendikalar Konseyi (Rusça: Mezhsovprof) kuruldu. Bu komite - Komintern Kongresi'nin Rus, İtalyan, İngiliz, Bulgar ve Fransız delegeleri de dahil olmak üzere - kızıl sendikalarına uluslararası bir kongre düzenlemek göreviyle kuruldu. Sovyet sendika lideri Solomon Lozovski yeni konseyin başkanı oldu. İngiliz sendikacı Tom Mann ve Fransız sendikacı Alfred Rosmer yardımcı seçildiler. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 10.22, 17 Şubat 2018 (UTC)


State Emblem of the Soviet Union.svg
Devlet Savunma Komitesi, (Rusça: Государственный комитет обороны, ГКО, Gosudarstvennyj komitet oborony, GKO), II. Dünya Savaşı kapsamındaki Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında (Doğu Cephesi), Sovyetler Birliği'ndeki olağanüstü hal koşullarında devlet iktidarını yürüten organı.

Devlet Savunma Komitesi (GKO), 30 Haziran 1941'de, Sovyetler Birliği'nin Nazi Almanyası tarafından istilası edilmeye başlamasından sonra bir hafta sonra Sovyetler Birliği Yüksek Sovyeti, Halk Komiserleri Konseyi ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesinin aldığı ortak kararla kuruldu. GKO'nun kurulmasıyla birlikte savaş halideki olağanüstü koşullarda alınacak kararlar en üst düzeyde merkezileştirildi. Bununla birlikte Yüksek Sovyet hala çalışmaya devam etti. 18 Haziran 1942'de Moskova'da gerçekleşen 9. Sovyetler Birliği Halk Vekilleri Kongresi'ne binlerce üye katıldı.

Tarihi kayıtlara göre; 29 ve 30 Haziran 1941'de Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Jozef Stalin ve Sovyet hükümeti ülkenin batı sınırındaki Kızıl Ordu kuvvetlerinin yenilgiye uğratılmasından sonra suçlanacağını düşünüyordu. İlk saldırı günlerinde kişisel ikametgahı Kuntsevo Dacha'da izdivaya çekildi. 30 Haziran'da Dışişleri Komiseri Vyacheslav Molotov acil toplantı yapılması yönünde çağrıda bulundu. Toplantıya İçişleri Komiseri Lavrentiy Beria, Halk Komiserleri Konseyi başkan vekili Kliment Voroşilov ve Halk Komiserleri Konseyi üyesi Georgi Malenkov katıldı. Daha sonra toplantılara Dış Ticaret Komiseri Anastas Mikoyan ve Halk Komiserleri Konseyi üyesi Nikolay Voznesenski de katıldı. Toplantıda Stalin başkanlığında GKO'nun kurulmasına karar verildi. Öğleden sonra Stalin'in evine giden grup kendisinin devlet ve parti başkanı olarak işlevlerini sürdürmelerini, yeni oluşturulan komiteye başkanlık etmelerini ve üyelerinin görevlerini üstlenmelerini istediler. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 17.55, 7 Mart 2018 (UTC)


Yugoslav Star (template).svg
Üniter Ulusal Kurtuluş Cephesi, (Sırp-Hırvatça: Jedinstveni narodnooslobodilački front; JNOF), Ulusal Kurtuluş Cephesi ya da Halk Kurtuluş Cephesi, II. Dünya Savaşı yıllarında Yugoslavya Cephesi'ne ait anti-faşist politik ve askeri cephe.

Yugoslavya Komünistler Birliği'nin liderlik ettiği hareket, işgal altındaki yerlerde bulunan tüm krallık karşıtı, cumhuriyetçi, federalist ve solcu organizasyonları Yugoslavya Krallığı'na karşı tek çatı altında toplamıştır. Politik yapısı itibarıyla birleştirici ve geniş kapsamlı bir organizasyon olmuştur.

Burjuvazi ve faşizm yanlılarına karşı birleşik bir halk cephesi kurulması fikri ilk 1934 yılında Yugoslavya Komünist Partisi'nin Ljubljana'daki toplantısında önerilmişti. Ardından Haziran 1935 tarihinde düzenlenen toplantıda Parti merkez komitesi, krallık rejimine karşı bir halk cephesinin kurulmasını ve egemen sınıf olan burjuvaziye çeşitli gruplarla ortak karşı mücadele etme kararı aldı. Diğer Avrupa ülkelerinin aksine, Halk Cephesi bir koalisyon değil, anti-faşist koordinatör kuruluşu olmuştur.

II. Dünya Savaşı yıllarında Yugoslav Partizanları siyasi destek sağlamıştır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 13:54, 23 Mart 2016 (UTC)

Öneri 1 seneyi geçti. --Ahmet Turhan (mesaj) 20.05, 12 Nisan 2018 (UTC)


Hnsvariation.PNG
Gürcistan Birleşik Komünist Partisi, (Gürcüce: საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია, Sakartvelos Ertiani Komunisturi Partia, kısaltmayla SEKP), Gürcistan Komünist İşçi Partisi, Gürcistan Komünistler Birliği ve Stalin Cemiyeti'nin birleşmesiyle Haziran 1994'te kurulan Marksist-Leninist komünist parti. Partinin Uluslararası Komünist ve İşçi Partileri Toplantısı, Komünist ve İşçi Partileri İnisiyatifi ve Komünist Partiler Birliği - Sovyetler Birliği Komünist Partisi üyelikleri vardır. Parti kendisini Sovyet dönemi Gürcistan Komünist Partisi'nin halefi olarak görmektedir.

Partinin önde gelen isimleri arasında Panteleymon Giorgadze, eski Başbakan Yardımcısı Avtandil Margiani , Meclis eski Başkanı Vahtang Goguadze, mülteci önder Boris Kakubava ve Valeri Kvaratskhelia bulunmaktaydı. Parti Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu'na üye cumhuriyetlerle entegrasyonu savunmaktadır.

Partinin Aralık 2000'de Gori'de düzenlenen kongresinde eski Sovyetler Birliği cumhuriyetlerinde iktidarda bulunan "gerici rejimlerin" istifası ve Sovyetler Birliği'nin yeniden canlanmasını talep edildi. 27 Şubat 2001'de dönemin Adalet Bakanı Mihail Saakaşvili "Anayasayı ihlal ve meşru hükümeti devirme çağrısı" suçlamasıyla Gürcistan Birleşik Komünist Partisi'ni yasaklama çağrısında bulundu, ancak çağrı meclis kararıyla reddedildi. Parti merkez komitesi 2008 Güney Osetya Savaşı sırasında Saakaşvili liderliğindeki Gürcistan'ın soykırım yaptığını savundu. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.50, 12 Nisan 2018 (UTC)


Red flag.svg
Don Sovyet Cumhuriyeti, (Rusça: Донская советская республика, trans. Donskaya Sovetskaya Respublika, kısa ömürlü Sovyet cumhuriyeti. 23 Mart 1918'de Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı olarak kurulmuş, yaklaşık 2 ay sonra yıkılmıştır.

Don Host Oblastı topraklarınnda hakimiyet kurmayı amaçlayan cumhuriyet, Rus İç Savaşı kapsamında Beyaz Ordu'nun bölgeden çekilmesinden sonra Mart 1918'de ilan edildi. Mayıs ayında, Don Kazakları'nın (Don Nehri civarında yaşayan Kazaklar) isyanı ve imzalanan Brest Litovsk Barış Antlaşması sonucu Almanya'nın bölgeye ilerlemesiyle cumhuriyet yıkıldı ve liderleri kaçtı. Don Kazakları topraklarda hakimiyet kurdu. Günümüzde bu bölgenin toprakları Rusya ve Ukrayna sınırları içerisindedir.

Don Sovyet Cumhuriyeti; Aleksey Kaledin liderliğindeki Don Kazakları'ndan oluşan Beyaz Ordu'nun ve Gönüllüler Ordusu'nun çekilmesiyle birlilte 23 Mart 1918'de, Yekaterinoslav Hükûmeti ve Don Host Oblastı topraklarında kurulduğunu ilan etti. Başkent Rostov-na-Donu şehri olarak belirlendi. Ardından 9-14 Nisan tarihleri arasında bölgesel bir sovyetler kongresi düzenlendi. Kongre 26 Bolşevik ve 24 Sol Sosyalist Devrimci'den oluşan bir Merkez Yürütme Kurulu seçti. Daha sonra bu kurul Halk Komiserleri Konseyi'ne dönüştürüldü ve Fyodor Podtyolkov oluşturulan yeni konseye başkan seçildi. Grigol Orconikidze liderliğindeki bir kadro da cumhuriyetin savunulmasını düzenlemek için oluşturuldu. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 19.50, 12 Nisan 2018 (UTC)


Badge of the Supreme Soviet of the Soviet Union.svg
Sovyetler Birliği Yüksek Sovyeti, (Rusça: Верхо́вный Сове́т Сове́тского Сою́за, tr. Verkhóvny Sovét Sovétskogo Soyúza, IPA: [vʲɪrˈxovnɨj sɐˈvʲet sɐvʲˈetskəvə sɐˈjuzə]), Sovyetler Birliği'nin anayasa değişiklikleri için tek karar mekanizması olan en yüksek yasama organı. Başkanı Yüksek Sovyet Prezidyumu tarafından seçilirdi.

Sovyetler Birliği Yüksek Sovyeti iki bölümden oluşmaktadır ve her ikiside eşit yasama yetkilerine sahiptir. Her bir organın üyeleri dört yıllığına seçilirdi. Bu organlardan biri olan Birlik Sovyeti, her 300 bin kişi adına seçilen temsilcilerden oluşmaktadır. Diğer organ olan Milliyetler Sovyeti ise her Sovyet cumhuriyeti'nden seçilen 32 miletvekilini temsil eden etnik grup temsilcilerinden oluşmaktaydı. Sovyetler Birliği'nin 1936 ve 1977 anayasalarında, Yüksek Sovyet daima yüksek yasama yetkilerine sahipti, buna karşın uygulamada yürütme organlarının ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin kararlarına uyma şeklinde işlev gördü. Bu durum Marksist-Leninist kuramlarla ve demokratik merkeziyetçilik normlarından kaynaklanmaktaydı. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 16.33, 29 Kasım 2018 (UTC)

Diğer[kaynağı değiştir]

Fgm map.gif
Kadın sünneti, ya da kadın genital mutilasyon (KGM), tıbbi olmayan nedenlerle kadın üreme organlarının kısmen ya da tamamen çıkarılmasıdır. Ritüel olarak yapılan bu uygulama Afrika, Asya ve Orta Doğu’da bazı ülkelerde ya da ülke içindeki bazı topluluklarda görülür. UNICEF’in 2016 yılı tahminlerine göre 27 Afrika ülkesi, Endonezya, Irak Kürdistan Bölgesi ve Yemen olmak üzere 30 ülkede üreme organlarını sakatlayan bu uygulama yapılmış 200 milyon kadın yaşamaktadır. Bu uygulama tipik olarak geleneksel sünnetçiler tarafından ustura kullanılarak doğumdan birkaç gün sonra ile ergenliğe kadar olan dönem arasında ve hatta ergenlik sonrasında gerçekleştirilir. Ulusal istatistiklerin var olduğu ülkelerde kız çocuklarının çoğunun beş yaşına kadar bu uygulamadan geçirildiği görülmektedir. Uygulama tipleri ülkeye ya da etnik gruba göre farklılık gösterir.

Kökeni cinsiyet eşitsizliğinde ve iffet, nezahet ile güzellik anlayışlarında yatan bu uygulama, kadın cinselliğini kontrol altına alma çabasıdır. Genellikle bunu bir namus göstergesi olarak gören ve kızlarının ya da kız torunlarının bu uygulamadan mahrum kalması durumunda sosyal dışlanmaya maruz kalacağı korkusuna sahip olan kadınlar tarafından başlatılır ve uygulanır. Uygulamanın neden olduğu sağlık sorunları tipine göre değişir; tekrarlayan enfeksiyonlar, idrara çıkmada ve âdet akıntısında zorluk, kronik ağrı, kist oluşumu, hâmile kalamama, çocuk doğumu sırasında karşılaşılan komplikasyonlar ve ölüme sebebiyet veren kanamalar, karşılaşılan sorunlardan bazılarıdır.

1970'lerden beri KGM uygulayanların bundan vazgeçmelerini sağlamak için uluslararası çabalar süregelmektedir. Bu çabaların sonucunda uygulama yapıldığı ülkelerin çoğunda yasaklanmış ya da kısıtlanmıştır; ancak, bu yasalar tam anlamıyla uygulanmamaktadır. Uygulamaya karşı çıkanlara ise, özellikle antropologlar tarafından, kültürel görelilik ve insan haklarının evrenselliği gibi konulara ilişkin çetin sorunları içeren eleştiriler yapılmaktadır. (Devamı...)